الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

165

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

سابق باز گردند سنت خداوند در پيشينيان در باره آنها انجام مىشود » ( * ( وَإِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الأَوَّلِينَ ) * ) . منظور از اين سنت همان سرنوشتى است كه دشمنان حق در برابر انبياء ، و حتى خود مشركان مكه در برابر پيامبر در جنگ بدر به آن گرفتار شدند ، در سوره غافر آيه 51 مىخوانيم إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَيَوْمَ يَقُومُ الأَشْهادُ : « ما رسولان خود و مؤمنان را در زندگى دنيا و روز رستاخيز كه گواهان بر مىخيزند يارى مىكنيم » همچنين در سوره اسراء آيه 77 پس از ذكر در هم پيچيده شدن زندگى دشمنان اسلام مىخوانيم : سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنا وَلا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلًا : « اين سنت ما در باره پيامبران پيشين است و اين سنت هرگز دگرگون نمىشود » . از آنجا كه در آيه قبل دشمنان را براى بازگشت به سوى حق دعوت كرده بود و اين دعوت ممكن بود اين فكر را براى مسلمانان ايجاد كند كه ديگر دوران جهاد پايان يافته و هيچ راهى جز انعطاف و نرمش در پيش نيست ، براى رفع اين اشتباه اضافه مىكند : « با اين دشمنان سرسخت مبارزه كنيد و پيكار را هم چنان ادامه دهيد تا فتنه بر چيده شود و دين يكپارچه براى خدا باشد » ( * ( وَقاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّه لِلَّه ) * ) . « فتنه » همانگونه كه در تفسير آيه 193 سوره بقره گفته‌ايم مفهوم وسيعى دارد كه هر گونه اعمال فشار را شامل مىشود ، لذا گاهى در قرآن كلمه فتنه به معنى شرك و بت پرستى كه انواع محدوديتها و فشارها را براى جامعه در بر دارد گفته شده ، همچنين به فشارهايى كه از ناحيه دشمنان براى جلوگيرى از گسترش دعوت اسلام و به منظور خفه كردن نداى حق طلبان و حتى باز گرداندن مؤمنان به سوى كفر به عمل مىآيد « فتنه » اطلاق شده است .